| خلاصه و تمرین های طبقه بندی |
|
خلاصه طبقه بندی فرآیند با هم نهادن چیزها در گروه ها بر پایه ی شباهت هاست. یک مفهوم ایده ایست که نشانگر چنان گروهی می باشد. مفاهیم مندرج در یک نظام طبقه بندی در طبقات اجناس و انواع قرار می گیرند. هر مفهومی تا اندازه ای انتزاعی است؛ یک جنس انتزاعی تر از انواعش است.
هنگامی که یک جنس را به انواع اش تقسیم بندی می کنیم، باید اصل یکنواختی را استفاده کنیم، چنان که انواع دوبدو مانع و کلّاً جامع باشند. همچنین باید ویژگی های ذاتی را به کار گیریم، چنان که اعضای هر نوع اساساً شبیه باشند، و اساساً با اعضای انواع دیگر فرق داشته باشند.
هنگامی که مفاهیم جدیدی را می آموزیم، لازم است تا روابط جنس – نوع میان مفاهیم را تشخیص دهیم. مفاهیم دارای یک سطح انتزاع باید در سطح یکسانی از طبقات قرار گیرند.
تمرین ها الف. در هر یک از جمله های زیر، واژه های توپر را با واژه های انتزاعی تر، و واژه های ایتالیک را با واژه های کمتر انتزاعی جایگزین کنید.
1. سعید طول اتاق را قدم زد. 2. بیگانه ی بلندقد سکندری خورد و جام اش را به طرف بخاری پرتاب کرد. 3. دخترمان با یک مرد جوان خوشرو بیرون می رود. 4. پادشاهیام فدای یک اسب! 5. مریم ابراز انزجار کرد. 6. زندگی چیزی جز یک تجریه ی حسی غیر عینی نیست. 7. یک نظام بدون حمایت مردمی دوام نمی آورد. 8. تنها مشکل جعفر این است که یک کم در ریاضی چیز است. 9. سرزنش ها گر کند خار مغیلان غم مخور. 10. در سال های آتی، کشورمان با مشکلات بسیار مواجه خواهد شد.
ب. در مورد هر یک از جنس های زیر، اشیاء را مطابق قواعد طبقه بندی کنید. مطمئن شوید که طبقه بندی تان دوبدو مانع و کلّاً جامع است، اصل یا اصول یکنواختی را به کار گرفته اید، و آن اصلی ذاتی است. برای اطمینان بیشتر، می توانید اشیاء هر یک از حوزه ها را مطابق اصلی غیر ذاتی نیز طبقه بندی کنید. 1. البسه 2. لوازم خانگی 3. انتشارات 4. کشورها 5. مشاغل
ج. دیاگرام هر یک از مجموعه مفاهیم زیر را رسم کنید. (برخی در یک سطح انتزاع هستند و بعضی در سطوح مختلف اند.) مطمئن شوید که در صورت لزوم مفاهیمی را افزوده اید. 1. آب، جامد، اکسیژن، بنزین، دی اکسید کربن، آهن 2. دوست، مشتری، خویش، همکار، خاله، روابط انسانی 3. افقی، مستطیل، بزرگ، گرد، بینهایت ریز، عمودی 4. درختان برگ ریز، کلم، کاج، گل قاصدک، هویج، بلوط 5. صداقت، گناه، تنبلی، کمال 6. خشم، آرزو، حافظه، عشق، شناخت
د. هر یک از بندهای زیر نشانگر قسمی نظام طبقه بندی در یک حوزه است. مفاهیم مورد استفاده ی مؤلف را مشخص کنید، روابط جنس – نوع میان آنها را رسم نمایید و نکاتی را ذکر کنید که بند روابط را روشن نمی کند. 1. "بهترین نظریه ای که در مورد انسان به خاطرم می رسد این است که نوع بشر شامل دو نژاد متمایز است، کسانی که قرض می دهند، و کسانی که قرض می گیرند." [چارلز لَمب، جستارهایی از اِلیا"] 2. "... رایانه های دیجیتال بر اساس طی کردن یک سلسله گام های متمایز کار می کنند، که هر یک مستلزم تغییر در یک یا چند مؤلفه ی مهندسی پایه از حالتی به حالت دیگر است. (معمولاً برای هر مؤلفه تنها دو حالت ممکن است.) رایانه های آنالوگ این چنین نیستند، زیر پارامترهای فیزیکی نمایانگر اطلاعات در آنها متغیرهایی پیوسته اند – گیریم مانند سطوح ولتاژ." [مارگرت بودن، هوش مصنوعی و سرشت بشر] 3. " نخستین ارتباط میان وضعیت حال ارگانیسم با گذشته اش توسط رجیستر های حسی برقرار می شود. رجیستر ها اطلاعات حسی ورودی را پس از خاتمه ی تحریک عصبی برای کسری از ثانیه نگهداری می کنند. محتملاً تمام حواس چنین رجیستر هایی دارند... "هنگامی که در زندگی عادی از حافظه مان مدد می گیریم، به چیزهایی خیلی بیشتر از آنچه رجیسترهای حسی می توانند ارائه دهند نیاز پیدا می کنیم. ... یادآوری چیزهایی مثل شماره تلفن ها یا اسامی اشخاص یا جای پارک ها همگی مستلزم سطحی از پردازش اند که بسی فراتر از قابلیت های رجیسترهای حسی است. آشکار است که باید سیستم حافظه ی دیگری نیز در کار باشد. اما آیا فقط داشتن یک سیستم اضافه تر کافی است؟ " بسیاری از روانشناسان مدلل کرده اند که علاوه بر سیستم رجیسترها دست کم دو سیستم دیگر هم وجود دارد. یکی حافظه ی کوتاه مدت است، که اطلاعات را برای بازه های زمانی نسبتاً کوتاه، در حد چند دقیقه، نگهداری می کند. دیگری حافظه ی بلندمدت است، که در آن اطلاعات برای دوره های بسیار طولانی تر، و چه بسا تا آخر عمر، نگهداری می شوند." [هانری گلایتمن، روانشناسی، ویرایش دوم] 4. "دو قسم عمل مصداق جرایم سازمان یافته اند، که هردو برپایه ی مرعوب کردن می باشند. یکی انحصارگری است و دیگری اخّاذی. "همچنین روی هم رفته می توان میان سه نوع ٰانحصارگری ٰتمایز نهاد: آنهایی که توسط ابزارهای قانونی حاصل می شوند؛ آنهایی که فقط به خاطر قانون ضدانحصار و دیگر قوانین مانع انحصار غیرقانونی شمرده می شوند؛ و انحصارهایی که با هر معیاری مجرمانه محسوب می شوند – یعنی وسایط شان مجرمانه اند، چه جهت انحصارگری باشند و چه جز آن." [توماس سی. شیلینگ، انتخاب و پیآمد]
ه. بسیاری از دانشگاه ها دروس را تقسیم بندی می کنند؛ دانشجویان باید در طی تحصیل دروس معینی را در زمینه های مختلف بگذرانند. برای تعیین این درس ها، دانشگاه باید کل دوره را به مقولاتی تقسیم بندی کند. نظام تقسیم بندی زیر را – که در حقیقت در یک دانشگاه معتبر اعمال می شود – مطابق قواعد طبقه بندی ارزیابی کنید. (یا این نظام را با نظام دانشگاه خود جایگزین کنید.)
هنرها زبان های خارجه و ادبیات هنر چینی درام فرانسوی انگلیسی آلمانی موسیقی یونانی تعلیمات فیزیکی مطالعات اسپانیولی ایتالیایی لاتین روسی
علوم انسانی علوم طبیعی انسان شناسی اخترشناسی اقتصاد زیست شناسی آموزش شیمی جغرافی علوم کامپیوتر تاریخ زمین شناسی فلسفه ریاضیات علوم سیاسی فیزیک ادیان روانشناسی جامعه شناسی
و. یک حوزه ی مطالعاتی را که با آن آشنایی دارید (یا می خواهید بیاموزید) در نظر بگیرید، و دیاگرام برخی طبقه بندی برخی مفاهیم پایه ی آن را رسم کنید. در زیر برخی حوزه های ممکن پیشنهاد شده اند:
ادامه >> تعاریف
|